ieter-Lakeman-De Nederlandse Bank ONTMOEDIGT START NIEUWE BANKEN

‘DE NEDERLANDSCHE BANK ONTMOEDIGT START NIEUWE BANKEN’ (Interview)

Door ROBERT KOSTERS – FTM

De Nederlandsche Bank ontmoedigt het ontstaan van financiële instellingen actief volgens Pieter Lakeman. Hij opende vorige week het meldpunt DNB, waar kleine instellingen anoniem kunnen klagen over de toezichthouder. ‘DNB wil gewoon geen nieuwe banken en verzekeraars meer.’

Op meldpuntdnb.nl kunnen kleine financiële instellingen die problemen hebben met het verkrijgen van een vergunning anoniem klagen over De Nederlandsche Bank. Pieter Lakeman en zijn stichting Sobi controleren vervolgens of de ingebrachte gegevens niet op onzin berusten. Gisteren werd de eerste melding gepubliceerd, over een anoniem waarborgfonds van 20 medewerkers dat zich geïntimideerd voelde in een gesprek met DNB.

De toezichthouder zou ‘niet gecharmeerd zijn van de toekomstplannen van de betreffende onderneming’, maar tegelijkertijd niet concreet kunnen beargumenteren welke wijzigingen het fonds moest doorvoeren om de gunst van DNB alsnog te krijgen. Volgens Pieter Lakeman zullen er nog vele meldingen gaan volgen.

Lakeman maakt zich al enige tijd grote zorgen over de macht van DNB, zo vertelt de man die de val van DSB versnelde door op tv op te roepen je geld er weg te halen. ‘Na de val van DSB Bank is DNB bang geworden om nog meer fouten te maken en geven ze gewoon geen vergunningen meer af,’ aldus Lakeman.

Waarom zijn jullie dit meldpunt gestart?

‘We zijn dit meldpunt gestart omdat DNB vooral op kleinere partijen druk uitoefent om geen vergunning aan te vragen. Net als bij de schandalen met rentederivaten zijn mensen bang om zich te roeren, uit angst voor represailles. Dat is de reden dat je mensen niet met hun kop op tv ziet. Het doel van ons meldpunt is tweeledig. Allereerst is het een klachtenpunt en tegelijkertijd is het ook een informatiepunt. Mijn doel is om als er veel klachten over dezelfde dingen binnenkomen, deze te bundelen, er een rapport van te maken en daarmee naar DNB te stappen.’

Hoe gaat die ontmoediging in zijn werk?

‘Het is een vorm van intimidatie, hoor ik veel van mensen. Met als doel dat nieuwe initiatieven voor financiële instellingen geen vergunningen meer krijgen. Het beleid bij DNB lijkt te zijn dat ze gewoon geen nieuwe vergunningen meer uitgeeft. Mijn inschatting is dat ze door de val van DSB zo voorzichtig zijn geworden. En dat leidt er toe dat kleine instellingen bijna worden gedwongen om op te gaan in grotere instellingen. Dat is natuurlijk een erg vreemde gang van zaken.’

Kleine banken en verzekeraars worden gestimuleerd om op te gaan in grote concerns, kort gezegd?

‘Stimulering is nog wat net geformuleerd. Die stimulering gaat dan wel heel ver. Het gaat heel subtiel, als ik goed ben ingelicht. Dan wordt er bijvoorbeeld gezegd: we zetten een kruisje achter uw naam als u dit doet. Een kruisje betekent dat je volgens DNB niet geschikt bent om als commissaris of bestuurder van een bank te functioneren. En dan is het uit. Ik hoor regelmatig over partijen die de handdoek in de ring gooien, omdat ze helemaal murw zijn geworden van de vele verzoeken die ze elke keer van DNB krijgen. En dit gebeurt ook bij grote namen, mensen die ooit bij een beursgenoteerde verzekeraar hebben gewerkt bijvoorbeeld.’

Is dit beleid van DNB? In wiens belang is dit eigenlijk?

‘Dat is een goede vraag, De Nederlandsche Bank is officieel natuurlijk onafhankelijk toezichthouder, maar daar geloof ik zelf niets van. Ik zie DNB echt als een verlengstuk van het ministerie van Financiën. Zij zeggen dan: het is makkelijker om toezicht te houden op 100 instellingen dan op 800. Dus ze willen een concentratie van de activiteiten bij grote partijen. Dat is op zijn minst conservatief en heel ouderwets. Maar laten we eerlijk zijn: bij welke instellingen in is het de afgelopen jaren het meest fout gegaan? Juist bij de grote banken en verzekeraars. Dus ik vind dat een rare redenering.’

Het lijkt een totale contradictie met wat de maatschappij wil. Zit die niet juist te springen om kleine nieuwe banken en verzekeraars?

‘Dat klopt wellicht, ik kan dat niet hard maken. Maar opmerkelijk is het wel. Maar de trend is naar groter en DNB doet daar ook niet geheimzinnig over.  Joanne Kellermann, het directielid van DNB dat verantwoordelijk is voor het pensioentoezicht, heeft al enkele jaren geleden geroepen dat ze minder pensioenfondsen wil. En twee weken geleden maakte DNB bekend 60 pensioenfondsen op het matje te hebben geroepen, een enorm aantal. Dan zeggen ze tegen die fondsen: Bewijs maar dat je toekomstbestendig bent. Dat is zo vaag en niet zakelijk. Kom dan maar met concrete punten: of je hebt te weinig kapitaal, slechte risico-analyses of een andere maatstaf. Daar kan je wat mee als fonds.’ (Vorige week werd bekend dat 30 pensioenfondsen van plan zijn hun activiteiten ergens anders onder te brengen, FTM)

Heeft het ook geen voordelen, wat grotere pensioenfondsen. Zijn die niet goedkoper en efficiënter?

‘Welke pensioenfondsen hebben de hoogste kosten? Dat zijn de grote jongens. Dat is heel raar, want je zou denken dat de grote fondsen economies of scale hebben, schaalvoordelen. Ze zouden daardoor juist goedkoper moeten zijn. Maar dat is niet zo. Dat komt mede natuurlijk door die belachelijke ventielcontracten met grote beleggers. Die een heel hoge fee krijgen als het goed gaat, maar niets inleveren als het fout gaat. Gelukkig hebben het ABP en het zorgpensioenfonds onlangs aangekondigd daar eindelijk eens wat aan te gaan doen.’

Zijn er nog andere redenen die achter de afwachtende en ontmoedigende opstelling ten opzichte van nieuwe financiële instellingen van DNB zouden kunnen zitten?

‘DNB is de laatste jaren wel een paar keer op de vingers getikt door de bestuursrechter, dus dat zal absoluut een rol spelen. Ik neem sindsdien een trend waar. Dat ze minder risico durven nemen, om in de toekomst minder door de rechter op de vingers te worden getikt. Maar is de maatschappij daar ook mee gediend?’

Die vraag stellen wij liever aan u.

‘Als de toezichthouder moet je jezelf equiperen. Als DNB nu denkt geen goed toezicht te kunnen houden, dan moeten ze extra mensen aannemen. Laat ze dan maar 500 mensen extra aannemen, dat kost maximaal enkele tientallen miljoenen per jaar. Dat is heel veel geld, maar op de schaal van een stabiele economie is het ook weer niet belachelijk veel.’

Concluderend. Waarom zijn er geen nieuwe banken?

‘Dat is heel simpel. De vergunningen worden niet verleend. En niemand durft daarover te praten. Omdat ze bang zijn er nog slechter op te komen staan bij DNB.’

De enige nieuwe bank van de afgelopen jaren is KNAB en die is van Aegon.

‘De initiatiefnemers van KNAB hebben het niet aangedurfd om zelf een bankvergunning aan te vragen, heb ik begrepen. Ze waren bang dat de procedure heel lang zou worden met een lage kans op succes en hebben daarom expliciet gekozen om zich bij Aegon aan te sluiten. Die had immers al een bankvergunning.’

Leave a Reply